Trafik çevirmesinde yeni uygulama: Ticari araç sürücülerine SGK kontrolü

Son yıllarda trafik denetimlerinde yalnızca ehliyet, ruhsat ve araç güvenliği kontrol edilmiyor. Artık ticari amaçla kullanılan araçlarda sürücünün sigortalı olup olmadığı da inceleniyor. Sosyal Güvenlik Kurumu ile emniyet birimlerinin ortak yürüttüğü uygulama kapsamında kayıt dışı çalışmanın önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bu uygulama özellikle şirket adına kullanılan araçlar, servis araçları, dağıtım araçları ve kuryelik faaliyetlerinde kullanılan ticari araçları doğrudan ilgilendiriyor.

Denetimde sürücünün sigortası sorgulanıyor

Trafik ekipleri tarafından yapılan kontrollerde araç bir firmaya veya tüzel kişiliğe aitse sürücünün çalışma durumu araştırılıyor. Şoförün işverene bağlı çalışıp çalışmadığı ve SGK kaydının bulunup bulunmadığı sistem üzerinden kontrol edilebiliyor.

Sürücünün sigortası yoksa durum yalnızca trafik ihlali olarak değerlendirilmiyor. Olay, kayıt dışı istihdam şüphesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildiriliyor.

Bilgiler SGK’ya iletiliyor

Trafik denetimi sırasında düzenlenen tutanaklar sadece sürücüye verilmekle kalmıyor. Denetim sonucunda elde edilen bazı bilgiler doğrudan SGK’ya gönderiliyor. Bunlar arasında:

• Araç plakası
• Sürücünün kimlik bilgileri
• Denetimin yapıldığı yer ve tarih
• Denetimi yapan birim

gibi bilgiler bulunuyor.

Bu veriler SGK tarafından incelenerek işverenin sürücüyü sigortasız çalıştırıp çalıştırmadığı araştırılıyor.

İşverene idari para cezası uygulanıyor

Eğer sürücünün SGK kaydının olmadığı tespit edilirse ceza sürücüye değil, aracı işleten şirkete uygulanıyor. Bu durumda işveren “kayıt dışı işçi çalıştırma” kapsamında idari yaptırımla karşılaşabiliyor.

Bu cezalar yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmayabiliyor. Ayrıca:

• Geriye dönük prim borçları
• Gecikme cezaları
• Ek denetimler

gibi sonuçlar da ortaya çıkabiliyor.

Kimler risk altında

Aşağıdaki durumlar en sık ceza ile sonuçlanan örnekler arasında yer alıyor:

• Şirket aracını arkadaşına kullandırmak
• Sigortası başlatılmadan işe çıkartılan kurye
• Deneme süresi bahanesiyle sigortasız çalıştırılan şoför
• Fatura kesen ama fiilen çalışan sürücüler

Birçok işletme bunun yalnızca iş hukuku konusu olduğunu düşünse de artık trafik denetimleri sırasında da tespit edilebiliyor.

Sürücüler neden bilmeli

Bu uygulama sadece işvereni değil sürücüyü de ilgilendiriyor. Çünkü sigortasız çalışan sürücüler:

• İş kazası durumunda hak kaybı yaşayabilir
• Sağlık güvencesinden yararlanamayabilir
• Hukuki süreçlerde mağdur olabilir

Özellikle kuryelik ve dağıtım sektöründe çalışan sürücülerin işe başlamadan önce sigorta girişlerini kontrol etmeleri önemlidir.

Sonuç

Trafik çevirmeleri artık yalnızca araç ve sürüş kurallarının kontrol edildiği denetimler değil. Ticari araç kullanan sürücüler için çalışma durumunun da denetlendiği bir sürece girildi. Bu nedenle şirket araçlarında direksiyon başına geçen sürücülerin sigorta kayıtlarının eksiksiz olması hem işveren hem sürücü açısından büyük önem taşıyor.